29 dec 2011

Een hond heeft eten nodig, elke dag weer opnieuw. Het is een eerste levensbehoefte, net zoals voor ons mensen . Toch hoor ik op de hondenschool wel eens “mijn hond doet het niet voor een voerbeloning !”. Honden zijn van nature ‘vreters’. En niet kieskeurig. Zou het kunnen zijn dat wij mensen er iets mee te maken hebben dat ze op bepaalde momenten niet geïnteresseerd zijn in voer?

Alle honden eten dus.  Als een hond niet wil werken voor een aangeboden voerbeloning, kan dat een paar redenen hebben; de hond heeft geen honger want heeft net gegeten, het beloningssnoepje is niet lekker genoeg, of de hond is ziek.
Als dit allemaal niet het geval is, moet er dus een andere reden zijn waarom hij niet enthousiast wordt van het aangeboden lekkers. Vaak zijn de honden van de bazen die hierover klagen niet wat je noemt ondervoed.
Maar in ons voorbeeld hebben we een hond die keurig op gewicht is, niet net gegeten heeft en zo gezond als een vis is. De knakworst die wordt aangeboden is net vers uit blik gehaald. Maar wat is er dan aan de hand?

Pavlov
We maken even een uitstapje naar het werk van wetenschapper Ivan Pavlov. Hij onderzocht vorige eeuw een fenomeen wat we nu Klassieke conditionering noemen.  Bij Klassieke conditionering legt de hond een verbinding  tussen voorwerpen en/of gebeurtenissen die voorheen nog geen verbinding hadden. Voorbeelden van Klassieke conditionering zijn bv het noemen van de naam van de hond. Als je net een nieuwe pup hebt geeft je hem een naam. Fikkie. De eerste keer dat je ‘Fikkie’ zegt zal de hond niet reageren. Het zegt hem niks. Maar omdat we nadat we “Fikkie” zeggen steeds ‘iets’ doen met de hond ( aaien, een snoepje geven, aandacht geven etc), koppelt de hond het woord “Fikkie” aan aandacht krijgen van de baas. Na verloop van tijd zal de hond naar je gaan kijken als je zijn naam zegt, want hij heeft geleerd dat er dan altijd aandacht aan hem gegeven wordt.  En dat is mooi, want dat kunnen we in de opvoeding en /of training heel goed gebruiken!
Op deze manier vindt er ook veel onbedoelde conditionering plaats. Dingen die wij niet bewust in gang zetten, maar die door de hond wel worden opgepikt.  Denk maar aan de reactie van je hond als je de riem pakt; hij komt naar je toe want riem betekent WANDELEN.  Het oppakken van de voerbak zorgt ervoor dat je hond, waarvan je dacht dat hij diep in slaap was, opvliegt uit zijn mand en koers zet richting keuken. Want een rammelende voerbak betekent ETEN. Dit heeft de hond allemaal uit zichzelf geleerd. Daar heeft de baas helemaal geen moeite voor gedaan.

Handig toch, die klassieke conditionering! of niet?
Wanneer er steeds een positieve link wordt gelegd tussen twee objecten en/of gebeurtenissen is er niets aan de hand en kunnen we er ons voordeel mee doen. Maar helaas gaat het vaak ook anders. Als een hond steeds op zijn kop krijgt als hij in een bepaalde ruimte is ( bv wanneer je je hond met veel bombarie en boze stem in zijn bench stuurt) zal hij die plek met een negatief gevoel gaan associëren en wil hij de bench niet in als je even een boodschap moet gaan doen…. Maar ook bij voorwerpen kan deze negatieve associatie ontstaan. Als je bij het oppakken van de voerbak elke keer een klapperpistool laat afgaan, zal de hond dit als onprettig ervaren en dus niet meer enthousiast zijn mand uitkomen wanneer jij de voerbak oppakt.

Hoe we het zelf kunnen verpesten…..
Nu we weten hoe honden verbanden leggen is het misschien niet meer vreemd dat we zelf als opvoeder/trainer fouten bij onze hond in de hand werken. Omdat we niet duidelijk zijn in wat we willen van de hond, raakt hij in de war. Neem nu het commando ZIT. We hebben het Fikkie aangeleerd op de juiste methode: de hond gaat zitten en wij belonen met stem en een lekker voertje. Dus elke keer als zijn baas ZIT zegt, is dat voor de hond een teken dat hij wat lekkers kan verdienen. Als deze baas nu de hond wil straffen voor iets wat hij gedaan heeft, en boos ZIT zegt en dan begint te mopperen, komt er een tweede, onplezierige, betekenins aan ZIT. De baas begint nu te merken dat de hond niet meer direct gaat zitten als hij daarom vraagt. De hond is verward, omdat hij niet weet of na deze ZIT nu een beloning of gemopper volgt… Het commando ZIT is nu dus verpest.

Wat heeft dit alles te maken met de hond die niet wil werken voor voer?
Hoe vaak staat een hondeneigenaar niet met zijn hand in zijn (lege) zak en roept: “Fikkie, hierrrr koekjes!!” om de hond bij zich te krijgen. Zodra de hond genaderd is wordt er een graaibeweging naar de halsband gedaan, om toch maar vooral te voorkómen dat Fikkie er weer vandoor gaat. Het woord ‘koekjes’ krijgt nu een negatieve betekenis; gegraai en aan de riem. De hond had eerst geleerd dat bij het woord ‘Koekjes’ iets lekkers volgde. Deze cue is nu verpest door er een tweede, negatieve, betekenis aan te koppelen. Fikkie is gewoon voor de gek gehouden. Dit kan hij zomaar gaan generaliseren naar andere cue’s. Als je hem maar vaak genoeg voor de gek hebt gehouden, kan hij er niet meer van op aan dat er inderdaad die beloning volgt. En een slecht luisterende hond is het gevolg. Hij vertrouwt zijn baas gewoonweg niet meer!
Een andere onjuiste manier van het gebruiken van een voerbeloning is door het als lokmiddel  in te zetten in situaties waarbij je iets van je hond vraagt wat hij niet wil of durft. Een hond die niet in de bench wil wordt gelokt met een stukje worst en zodra hij dichtbij genoeg is bij de halsband gegrepen en in de bench geduwd. Daar krijgt hij het worstje. Positieve benadering toch?  Je snapt al welke associaties hij zal leggen met het voertje…  Deze hond zal zich niet zo snel meer laten lokken met een voertje omdat daar wel eens iets vervelends op kan volgen..Beter is om te trainen dat je hond zelfstandig de bench in gaat, en dát direct te belonen met een voertje. Dit kan bijvoorbeeld heel goed met de clickermethode.

Hond <—> Baas
Alle (gezonde en niet overvoerde) honden houden van eten. Elke hond zou dus in principe te trainen moeten zijn met voer. Maar zoals eerder gezegd kan bij een verkeerde toepassing de betekening van het voer ‘verpest’ worden en neemt het animo ervoor af. Als een hond ´het´ niet doet voor voer, is het interessant om eens verder te kijken naar de interactie tussen deze baas en zijn hond. Is deze baas duidelijk en consequent in de communicatie naar zijn hond? Lijkt de hond zijn baas te vertrouwen? Gedragen de hond en de baas zich samen alsof ze een goede band hebben? Want naast het feit dat de hond geen honger heeft of het voertje niet lekker genoeg vindt is er vaak een andere oorzaak voor het niet willen werken voor voer…

Bron:Eric Brad, Lifeasahuman.com

Noot: Je kunt je hond natuurlijk op vele andere manieren belonen in je opvoeding en/of training. Bijvoorbeeld met spel. Maar dat is niet het onderwerp van deze post.

Over Renate

Mijn passie ligt bij de honden maar ook bij het ondernemen. Dus zat er maar één ding op: Ondernemen in de hondenwereld! Inmiddels ben ik eigenaar van Dogadvice Speurhondenschool in Mierlo waar ik met heel veel plezier lessen praktijkspeuren geef. Mijn doel is om mensen op een positieve ontspannen manier met hun honden bezig te laten zijn. Plezier voor hond én baas staat voorop! Ik studeer aan DogVision voor kynologisch gedragstherapeut. Daarnaast schrijf ik regelmatig stukjes over honden- maar ook mensenzaken op mijn weblog Dogadvice.nl. Ook verschijnt er wel eens wat van mijn hand in het clubblad van diverse rasverenigingen. Kortom, een goed gevuld 'hondenleven'.

p5rn7vb
[begin]