05 okt 2013

Dag 2: Learning theory redux – Binary verbal feedback

Het was wel even schrikken net. Ik keek even naar het verslag van Dag 1 en zag dat er al 283 Facebooklikes onder staan….
Heb je het verslag van dag 1 nog nog niet gelezen? Dan kan dat hier: Verslag van dag 1.

Ook vandaag was weer een warme douche van informatie, anekdotes, en humor. We zaten net zoals gisteren weer in een sneltrein, maar ook verslapte de aandacht nu geen minuut. Vandaag greep Ian nog even terug naar de onderwerpen van gisteren en daarna werd het gaspedaal weer ingetrapt. Net nog even lekker gegeten met één van de seminarbezoekers, maar toch maar op tijd terug naar de B&B. Ik had nog een verslag te schrijven….. Ook nu is het niet helemaal compleet, maar het gaat om een impressie van dag 2:

Socialisatie: Family first

Tot 3 maanden:
Ian komt nog even terug op het socialiseren. Tot de leeftijd van 12 weken is het belangrijk om je nieuwe pup IN je eigen huis te socialiseren met voornamelijk mensen. Ga nog niet in de weer met stofzuigers, potten en pannen en laat ook de klapperpistolen nog even in de la liggen.
De kennismaking met andere honden mag nog even op een laag pitje blijven staan. Wat niet wil zeggen dat je pup voor dat hij 12 weken is helemaal geen vreemde honden mag hebben gezien. Doe het heel rustig aan, en alleen in je eigen huis. En start dan met honden die je pup in zijn of haar leven heel veel gaat zien. Bv de buurhond, de hond van je zus etc etc.

Ga zodra je pup bij je in huis is eerst aan de slag met eigen gezinsleden. Kijk naar welk familielid de pup van nature als eerst heen gaat. Met die persoon voelt hij zich het meest op zijn gemak. Vaak is dat de vrouw. Dan de dochter, dan de zoon en vaak als laatste zal de pup naar de man in huis gaan. Maar als het zo ver is dan is de pup OK met het gezin.
Nodig dan verdere familieleden uit om langs te komen. Familie, want deze mensen zullen vaker langs komen. Vergeet ook de naaste buren niet! Doe dit alles IN huis of evt in de tuin. Ga nog niet aan de wandel met je pup.

sharpeipup slaapt vrij stockVanaf 3/4 maanden:
Nu kun je langzaam starten met het naar buiten gaan met je pup. Doe dat in een veilige omgeving. Dus in een tas of in de auto. Je pup hoeft in de eerste instantie alleen maar te kijken naar alle dingen om hem heen. En heeft er nog geen interactie mee. De Kong gaat mee, om lekker op te kunnen kauwen onderweg. Alles draait nu om klassieke conditionering. Kijken, kijken en nog eens kijken. Alles van een veilige afstand en in rust. En 20 minuten per keer is lang genoeg!

Nu kun je ook de kennismaking met andere honden gaan uitbreiden. Doe dit altijd op een veilige manier. Eerst op afstand en dan wat dichterbij. Dan ga je langzaam uitbreiden naar ook nog vreemdere mensen (denk aan de kroegbezoekers :-))

Puppyklas:
Honden gaan bij Ian dus pas naar de puppyklas als ze minimaal 12 weken oud zijn. De pup is thuis voldoende gesocialiseerd met mensen en is nu klaar om ook met andere honden en vreemde mensen kennis te maken.

Training & Huiswerkoefeningen

Ian verlaat de puppen en gaat het hebben over training in het algemeen. We krijgen huiswerk mee om elke dag uit te voeren:

1: Tijdens je wandeling van 5 km sta je na elke 20 meter stil. Je doet niets. Je zegt niets. Je wacht. Je wacht tot je hond (pup of volwassen) klaar is met de omgeving te verkennen, er klaar mee is en je aan gaat kijken. Je beloont dan metéén met je stem en een voerbeloning. Deze voerbeloning is zijn portie eten van die dag. Je hond geeft daarmee aan dat dit stuk van de omgeving ok is en dat hij klaar is om verder te gaan. En dan lopen jullie verder.
Je krijgt op deze manier een hond die constant bij je gaat ‘inchecken’. En dát is nou precies wat je wilt! Dit is dus geen oefening om te wandelen met een slappe lijn! Het gaat hier alleen om het inchecken bij de baas. Reken maar uit hoeveel oefenmomenten je hebt tijdens een wandeling van 5 km!

2: Een leuke variatie hierop is het Find-My-Face-spel. Je keert je een halve of hele slag af van je hond terwijl je wacht. En je zult zien dat de hond uiteindelijk om je heen gaat lopen om je gezicht te zoeken. Hij zal echt niet je achterwerk gaan staan aankijken.

3: Hoe goed reageert je hond op een commando? (of vraag zo je wilt). Je kunt het testen met de volgende oefening: Een helper heeft jouw hond vast aan de lijn. Jijzelf gaat op 1 meter afstand met je rug naar je hond toe staan. Je geeft het commando ‘zit’. Als je hond gaat zitten beloont de helper je hond met een stembeloning en een voertje. Maar dat zal niet nodig zijn, want in 95% van de gevallen gaat de hond alleen maar zitten als je hem aankijkt… Werk aan de winkel dus. Want een betrouwbare zit, overal en in elke context is de basis van alles. Volgens Ian.

liggende zit4: Volgende oefening. Ga op de grond liggen met je handen op je buik. Leg je hond in de ‘af’-positie tegenover je met zijn snuit 10 cm van jouw hoofd. (Zie duidelijke tekening). Vraag nu aan je hond om te gaan zitten. Heel veel honden zullen niet gaan zitten. Maar gaan je bespringen en je aflebberen 🙂

Ian Dunbar’s visie op trainen

Je kunt elke hond alles leren. Zo heeft hij een Engelse Bulldogs getraind totdat deze een sneller recall had dan een bordercollie, en kan hij een High Energy Mechelse Herder binnen een seconde van geconcentreerd werken voor de baas in een ‘off duty and relax’ krijgen. Hij zet de hond aan en uit als het ware. Wat is het geheim?

F  E  E  D  B  A  C  K  !
(met je stem)

Zeg je hond of hetgeen wat hij deed goed was of niet: Binary verbal feedback
En ja, als je tegen je hond zegt dat het niet goed is dat is dat een straf. Ian vindt straf geen vies woord. Maar hij gaat wel voor een Non-aversieve straf. Dus een straf die een hond geen pijn en/of geen angst bezorgt. Dit is in zijn optiek de meest effectieve en snelle manier om een hond iets te leren. Je geeft de hond instructies over wát je wilt zien. Je begeleidt hem naar het juiste gedrag. Met je stem en met woorden.

Als je de hond duidelijk maakt dat wat hij nu doet niet ok is, moet je hem daarna ook meteen duidelijk maken wat je dan wél van hem wilt zien. Zou je alleen maar laten blijken ‘NEE dit is niet goed’ dan is de training voor de hond niet leuk, maar ook de trainer is niet meer favoriet. En dat is wel het laatste wat je wilt. Dus puur alleen (non-aversive) straffen is zinloos en zeer ongewenst!

Als je woorden gebruikt moet je de hond wel eerst leren wat de woorden betekenen. Je kunt je hond niet vragen om naar buiten te gaan als hij niet weet wat ‘buiten’ is. En ook dat is erg simpel: je gaat in een deuropening staan met een handje lekker hapjes. Je gooit een brokje naar buiten en je zegt ‘buiten’. Je gooit een brokje naar binnen en zegt ‘binnen’. Dit heeft de hond heel snel door. Je kunt je hond dus gewoon Nederlands leren! (of Japans, of Swahili of Zweeds. vul maar in)

Een heel duidelijk en herkenbaar voorbeeld is het advies om als een hond tegen je opspringt, je om moet draaien en de hond moet negeren. De hond leert hier niks van. Je kunt beter een hond die op wil springen direct laten zitten! (dit heb je natuurlijk al tot in den treuren geoefend). En dan enorm belonen voor het zitten natuurlijk.

clickerHij geeft ook de vergelijking met de clickermethode: daarbij krijgt de hond wél feedback als hij het goed doet (klik-brokje), maar géén feedback als hij het niet goed doet (geen klik, maar ook niks anders). En dan is daar nog het gevaar van het verkeerd timen van de click.

Heel veel hondeneigenaren kunnen niet goed timen en belonen daarom niet het juiste gedrag. Daarom duurt het langer voordat de hond nieuw gedrag heeft aangeleerd op deze manier. De click is ook altijd hetzelfde. Met je stem kun je nog gradaties aanbrengen in enthousiasme. ‘Goed zo” en een brokje,  of ‘Joepie goeoeoeoed zo! braaaaaaf!!”( hoog stemmetje) brok. De beloning ná de click kan wel variëren. Hij zegt niet dat clickeren niet goed is, maar dat je het niet als énige methode moet gebruiken.

Na de lunch en de reclameboodschappen gaan we verder met

Beloningsschema’s

Hoe vaak moet je belonen tijdens de training? er zijn 5 verschillende beloningsschema’s:

  1. Na elk goed uitgevoerd gedrag belonen (nadeel: snel resultaat, dan stagneert het resultaat en neemt dan weer af, je beloont ook minder goede prestaties)
  2. Na een vast aantal seconden of na een vast aantal keer (nadeel: je beloont ook minder goede prestaties en honden kunnen anticiperen op wanneer de beloning komt, raffelen hun opdracht af en worden onzorgvuldig)
  3. Volgens een van te voren bedacht schema, variabel belonen. De hond weet nooit wanneer de beloning komt (nadeel: goed systeem maar bijna niemand kan dit goed uitvoeren omdat het te ingewikkeld is)
  4. Willekeurig belonen (random) Je beloont een goede prestatie soms wel en soms niet. Totaal willekeurig (fruitmachine) Goede methode, Ian gebruikt deze methode.
  5. Gedifferentieerd belonen Je beloont alleen die prestaties die voldoen aan van te voren opgestelde criteria. Ook deze methode wordt door Ian gebruikt.

Ian geeft een uitgebreide uitleg over schema 4 en 5.

Belonen en straffen, positief en negatief

quadrant straf beloningHet, voor de meeste aanwezigen wel bekende, schema van straffen en belonen wordt nog eens kort besproken.

En ook gaat Ian nog wat uitgebreider in op wat de 8 criteria voor een straf zijn. Dus wanneer is een straf een straf? En wordt het goed toegepast?

Dit doet hij om duidelijk te maken dat heel veel ‘straf’handelingen die mensen op hun hond toepassen helemaal geen straf zijn in de beleving van de hond omdát het op de onjuiste manier wordt toegepast. Het is dus zeer onplezierig voor de hond én het levert niks op, de hond leert er niks van.

8 criteria voor straf:

  1. Het moet werken en het ongewenste gedrag moet dus afnemen
  2. De straf moet meteen én op het juist moment worden toegepast. Timing moet goed zijn
  3. De straf moet het ongewenste gedrag belemmeren
  4. De straf moet passend zijn voor het ‘vergrijp’
  5. De hond moet ook te horen krijgen wat hij dan wél moet doen
  6. De hond moet worden gewaarschuwd voor de straf (anders kans op learned helplessness)
  7. De trainer moet het ongewenste gedrag herkennen en niet het goede gedrag bestraffen
  8. De trainer moet 100% consequent zijn

Het is meteen duidelijk waarom beloningsgericht trainen veel meer effect zal hebben! Zeker in combinatie met een manier van straffen die niet schadelijk is voor de hond. Ian heeft een eigen schema gemaakt, als variant op het bovenstaande schema:

quadrant Ian

Met de manier uit het donkerblauwe vlak kun je, wanneer je hond iets doet wat je niet wilt, ingrijpen op een goede manier. Hoe doe je dat? Door je stem te gebruiken!
Niet door NEE te schreeuwen, maar door:op een normale toon iets anders van je hond te vragen waardoor hij moet stoppen met het ongewenste gedrag wat hij aan het doen is.

BV Zit, als een hond opspringt
      Naar buiten, als een hond binnen wil gaan plassen
      shhhh, als een hond moet stoppen met blaffen (niet te verwarren met het geluid van een zeker iemand die ook een tv-show heeft…)
Voorop staat natuurlijk dat de hond de commando’s die je vraagt kent, en feilloos uitvoert.In verschillende situaties en omgevingen. Je zegt met 1 woord: stop met wat je
nu doet en doe DIT in plaats daarvan.

In noodgevallen kun je daarbij je stem nog verheffen om de ernst van de zaak kenbaar te maken. Als de hond het gewenste gedrag heeft laten zien heb je zijn aandacht. Je herhaalt je het commando nog een keer op een normale toon en beloon je de hond voor het direct uitvoeren van het goede gedrag.
‘Ja maar een hond schrikt van de baas als die opeens gaat schreeuwen!’ Ik hoor het jullie denken!

Niet de hond die door Ian is getraind. Die heeft nl geleerd dat een schreeuwende baas leuk is! Hoe?
Je zegt eerst zacht ‘zit’–> saai brokje
Je zegt iets harder ‘zit’ –> lekker brokje
Je zegt nog iets harder ‘zit’ –> 4 brokjes
Je schreeuwt ‘ZIT’–> JACKPOT Kipfilet en biefstuk!
Resultaat: een hond die een schreeuwende baas geweldig vindt.

Het lijkt zo simpel. En dat is het ook 🙂 Morgen gaan we het hebben over Off-leash lure/reward training. Over lokken en omkopen en over effectief trainen.

Tot morgen!

(ga naar het verslag van dag 3)

renate van der Hagen ondertekening 99065e

[begin]
Over de schrijver


Ik ben een ondernemend hondenmens, met een speciale passie voor hondengedrag en neuswerk. Dat heeft geleid tot Dogadvice Praktijkspeuren en Kynologisch advies. Ik beleef erg veel plezier aan het geven van speur- en andere neuswerklessen. Competitie in hondenactiviteiten vind ik niet belangrijk, activiteiten/hulp passend bij de 'aard van het beestje' des te meer. Mijn missie is om honden en hun mensen samen te brengen, zodat ze als een goed op elkaar ingespeeld team door het leven kunnen. De weg naar het doel toe is belangrijker dan het doel zelf. Snappen jullie het nog? That's me.

Reageer!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.