07 okt 2013

Dag 3: Off-leash lure/reward training

Laten we eerst even wat cijfermateriaal doornemen van 3 dagen Ian Dunbar:
98 pagina’s aantekeningen (A5 formaat), 18 volle uren spreektijd van Ian, 2 overnachtingen, 12 koppen koffie (valt nog best mee), 10 uur slaap, 287 gereden kilometers en maar liefst meer dan 2000 unieke lezers van het verslag van dag 1 en het verslag van dag 2. En dat in 2 dagen!
Dit laatste geeft aan dat er in Nederland heel veel mensen geïnteresseerd zijn in wat Ian te vertellen heeft. Misschien dat Debby van Dongen en Judith Lissenberg iets kunnen doen met deze hint ;-)? Misschien in de vorm van een workshop van Ian in de toekomst?

Over tot de orde van de dag. Het verslag van dag 3 van dit seminar. Met recht het klapstuk in de reeks. Want vandaag werd de manier van trainen door Ian uit de doeken gedaan. Ga er maar even voor zitten:

Hondentraining of Mensentraining?

Omdat het gros van de seminarbezoekers trainers uit de hondenwereld zijn, eerst even iets over het belang van een goede communicatie met je cursist die je als trainer les geeft. Je werkt tenslotte voor 95% met mensen en maar 5% met honden…

Peopletrainingstips van Ian:

  • ian als malamutewerk aan de manieren om je cursisten te motiveren
  • vermijd dat je de cursisten gaat irriteren
  • en ga zeker nooit met de cursist discussiëren
  • stel duidelijke trainingscriteria op, communiceer dit met je cursisten en ga alléén daarmee aan het werk
  • éérst training (en dus aantoonbaar resultaat voor de cursisten) en pas daarna vragen beantwoorden 
  • laat iedereen in hun waarde en veroordeel ze niet om hun mening
  • kies de juiste trainingsmethode

Een goede trainingsmethode is:

  • een snelle methode (anders doet de cursist het niet)
  • een makkelijke methode (anders kan de cursist het niet)
  • een effectieve methode (anders ziet de cursist het nut niet)
  • is LEUK voor hond én baas. Veroorzaakt bij de hond dus zeker geen angst of pijn
  • heeft geen negatieve bijwerkingen (dus er ontstaat geen ander ongewenst gedrag door)
  • past bij de cursist (denk aan niveau en timing-skills, onthoud dat een cursist geen trainer is!)

Trainingtechnieken

Er zijn verschillende technieken mogelijk. Ian zet ze eerst op een rijtje. Daarna gaat hij uitgebreid in op de techniek die hij toepast: Lure-Reward-training.

Physical Prompting (met fysieke hulpen)

Hierbij manoeuvreer je de hond fysiek in een andere positie.
B.v. Je wilt de hond in een ZIT krijgen. Je gaat met je hand over de kop, over de rug, over de billen en dan naar de knieën en duwt in de holte waardoor de poten knikken en de hond niet anders kan dan zitten.
Geen goede methode volgens Ian:
– je traint niet onaangelijnd (iets wat volgens Ian wél moet)
– je raakt de hond aan, dit is niet wenselijk
– het gaat heel lang duren

Shaping

Hierbij wacht je tot de hond (een intentie van) het gewenste gedrag laat zien, je markeert en beloont dat. De criteria worden langzaam steeds moeilijker om de beloning te krijgen.Uiteindelijk biedt de hond het gewenste gedrag vanzelf aan.
Voordelen:
– geen pijn meer tijdens de training (denk aan oor omdraaien bij het leren vasthouden van een dummy)
– je kunt honden dingen laten doen die NIET in hun gedragsrepertoire zitten
– de hondenklassen werden rustiger. Eigenaars raken niet gefrustreerd omdat hun hond het niet doet. Je beloont hier nl alleen het goede gedrag, en je doet niks als de hond het niet goed doet. Deze trainingsmethode werkt vooral goed (vooral voor de eigenaars dus :-)) bij puberhonden.

Nadelen:
– het duurt lang voordat je resultaat hebt
– het is moeilijk. Ook voor hele jonge pups. Dus pas mee starten als de pup 2 klassen Lure-Reward-training heeft gehad
– de eigenaar moet erg consequent zijn en álle intenties zien en markeren-belonen. Dat is voor de meesten lastig
– vereist een perfecte timing. Dit hebben veel eigenaren niet.

All or None rewardtraining (alles of niets)

airdailterrierJe doet niks. Je wacht simpelweg tot je hond het complete gewenste gedrag laat zien en dat beloon je.

Bv. je wil een hond leren liggen. Je wacht tot hij een keer uit zichzelf gaat liggen, omdat hij moe is bijvoorbeeld, en ‘braaf AF goed zo AF’ brokje. (hond koppelt het gedrag meteen aan het commando)

Of je wil dat je hond niet blaft. Je wacht tot een blaffende hond even ademhaalt op opnieuw een blafserie in te zetten, en je zegt op het stille moment: ‘goedzo shhhh, braaf shhhh’ +brokje.
Voordelen:
– het werkt sneller dan shaping|
– het is makkelijk uit te voeren door de cursist
– het is een rustige methode zonder frustraties. Je beloont alleen het goede gedrag, en met het ongewenste gedrag doe je niets. Dus ook weer prima in te zetten bij puberhonden

Nadeel:
– het duurt langer voordat je resultaat hebt

Lure-Reward techniek

Lure = lokken Reward = belonen. Bij deze methode lok je de hond in het gewenste gedrag, hond voert het uit en je beloont dat. En dit doe je met de 1-2-3-4 reeks:

1: het verzoek (NAAM + commando)
2: het lokken
3: de reactie van de hond (gewenst gedrag)
4: de beloning

Voordelen:
– je kunt het gedrag metéén onder commando zetten. Bij de eerste trial start je dus al met het commando
– een hond leert binnen 6-12 trials al handsignalen
– je kun al vanaf het begin starten met variabel belonen want je weet nl precies wanneer het juiste gedrag gaat worden vertoond
– je kunt met 1 commando meerder gedragingen tegelijk vragen vóórdat je de beloning geeft. Minder (voer)beloningen nodig dus
– de voerbeloning is heel gemakkelijk af te bouwen

Nadeel:
– je kunt een hond alleen gedrag laten uitvoeren wat al in zijn gedragsrepertoire zit.

Ian gebruikt zelf meerdere trainingstechnieken. Daarbij start hij altijd met Lure & Reward, Mocht dat niet voldoen dan de Alles-of-niets-techniek, en voor met name moeilijkere gedragingen gebruikt Ian het Shapen. Physical Prompting gebruikt hij alleen in noodgevallen. BV om een (ongetrainde)hond tegen te houden die de weg op dreigt te lopen.

De Lure-Rewardtraining in de praktijk gebracht

De basis

Stel van tevoren eerst de criteria op. Wat ga je trainen. Een Zit?
Definieer dan: Ik wil dat de hond binnen een seconde gaat zitten op zijn billen en blijft zitten tot ik zeg dat hij iets anders mag of moet gaan doen.
Nu je weet WAT je gaat trainen kun je gaan beginnen. Let wel: OFF LEASH!  Dus niet aan de lijn:

1: zeg de naam van de hond en het commando 
‘Tarzan ZIT’.
Op een neutrale toon. Beweeg niet! niks, nog geen wenkbrauw. Een hond is enorm gevoelig voor lichaamstaal en pikt dat sneller op dan een verbaal commando. We willen éérst het verbale commando 100% zuiver aanleren.

wacht 1/3 tot 1/2 seconden
(erg belangrijk! dit is straks je controlemoment om te kijken of de hond het alleen op het verbale commando doet)

2: lok de hond in het gewenste gedrag
Het lokmiddel kan van alles zijn. Een brokje in je hand als je de hond in de zit wilt lokken of bijvoorbeeld het hard op een deur (laten) kloppen als je de hond wilt leren blaffen, of de Kong op de ligplaats als je de hond naar de plaats wilt sturen.

3: de hond vertoont het  gewenste gedrag
De hond gaat zitten, blaffen of loopt naar de plaats

4: de beloning (passend voor de kwaliteit van het aangeboden gewenste gedrag)
‘Goed zo’ saai gezegd voor zitten binnen 3 seconden, ‘Goed zo!, brave hond! ‘+ brokje voor een zit die snel is. In het begin beloon je dus al voor het 1 seconde blijven zitten. En dat ga je dan opvoeren. Het brokje of ander lekkers komt pas later tevoorschijn. Het kan ook op een andere plek liggen. Zodat de hond niet altijd de baas aan het voertje koppelt. Zo voorkom je dat je met omkoping bezig bent.

De hond snapt het, wat nu?

Je gaat het lokken afbouwen
Dat kan op verschillende manieren. Bv. het lokgebaar kleiner maken, het kloppen zachter, of de beloning op de plaats kleiner.
Of je laat de hond het (lok)brokje zien. Stop het duidelijk zichtbaar in je zak en lokt de hond met een lege hand in de zit. Dan de stembeloning en (soms) een brok.

TugTouwspel plezier voor 2Je gaat de voerbeloning afbouwen
Je gaat de voerbeloning vervangen door omgevingsbeloningen; spelen met andere honden, snuffelen, rennen of door interactief spel met de baas (apporteerspelletjes en trekspelletjes) Wissel daarbij korte spelsessies af met korte trainsessies. Spelen- rustig maken- trainen- spelen-rusitig maken- spelen. etc.
Je kunt lokken met voer en belonen met spel, of andersom.

Je gaat nu het commando trainen op alle plaatsen en in alle omstandigheden
Begin simpel. Let wel: je traint onaangelijnd! Dus start bv in de toilet, dan in de gang, keuken, kamer, tuin, park, voetbalstadion. Gaat je hond op alleen een verbaal commando óveral direct zitten en blijft hij zitten. Dan beheerst je hond de ZIT. Omdat je nu omgevingsbeloningen gebruikt wordt het gewenste gedrag eigenlijk zelfbelonend gedrag voor de hond, want hij krijgt er iets voor terug wat hij heel graag wil!
Én: je hoeft niet altijd met tassen voer rond te lopen! De omgeving zit vol met beloningen!

Het nut van deze techniek bij probleemgedrag

Met deze 1-2-3-4 methode kun je ook een aantal probleemgedragingen aanpakken. Je zet ze gewoon onder commando!  Je leert een hond eerst op commando blaffen, en dan kun je hem ook op commando stil leren zijn! Je zou het gezicht van de hond eens moeten zien als die wordt beloond voor het blaffen als de visite aanbelt!
Je kunt op deze manier de 8 meest voorkomende gedragsproblemen aanpakken.
Ian geeft tips over hoe de volgende gedragingen te stoppen en om te buigen naar gewenst gedrag:

Hyperactiviteit, overmatig blaffen, opspringen tegen mensen, trekken aan de lijn, alles van de grond eten, te hard of te langzaam lopen, niet op de baas letten en weglopen!

Het lijkt zo simpel. En dat is het ook. Mits je de trainingstechniek goed toepast!

Help! Hij doet het niet!

running dogsHelaas komt het in een enkel geval (;-)) wel eens voor dat de hond toch niet doet wat je van hem wilt. Je herkent het vast wel. Je bent lekker met je hond door het bos aan het wandelen en je wilt dat Fikkie even op je wacht.  Je roept: ‘ Fikkie zit!’ maar Fikkie is lekker aan de plas van Fientje aan het snuffelen, en ach, je vindt het eigenlijk ook niet zo belangrijk dat ie gaat zitten….. Je loopt wel naar em toe..

Je geeft wel een commando maar het is vrijblijvend. Gaat ie zitten is het goed, doet ie het niet dan is het ook prima. Want je hebt een vrije dag en je geniet van het mooie weer.
Het is wat anders als je ziet dat Fikkie een konijn in het vizier heeft en er achter aan wil gaan. Dan is het van gróót belang dat Fikkie wel direct gaat zitten! Daarom heeft Fikkie nog een tweede naam. Frederik! En Fikkie weet dat al het baasje hem Frederik noemt het menens is en hij zinkt na 1x ZIT meteen neer op zijn billen.

Hoe weet Fikkie dat dan?
Dat heb jij hem geleerd. Door zijn tweede naam te noemen en het ZIT commando te zeggen. Als Fikkie (Frederik) niet direct gaat zitten, blijf je het ZIT commando herhalen mét het ZIT-gebaar (opwaartse beweging met je arm, platte hand, handpalm naar boven) terwijl je naar hem toe loopt. Misschien moet je wel wat nadruk op het ZIT leggen met je stem en moet je het commando wel 5 keer herhalen voor je bij hem bent aangekomen.

Uiteindelijk gaat Frederik zitten. Braaf. goedzo. Geen brok. Dan doe je een paar stappen terug, roept hem bij je en laat hem weer zitten. Rustig commando deze keer en Frederik gaat direct zitten. : ‘goeoeoed zo braaaf. brokje goed zo zit braaf brokje’. Op een manier waarop je het meent! (en nee, dames, dat hoeft niet 3 octaven hoger te zijn. fijn hé heren :-))
Dus als Fikkie Frederik wordt genoemd MOET hij het commando opvolgen. En in deze oefening moet hij dus 2 x het zit-commando opvolgen. Altijd!
Op deze manier krijg je een 100% betrouwbare ZIT. Tenminste, als je hem Frederik noemt.

De ZIT is een commando dat je in veel noodgevallen kunt gebruiken. Dus deze blijf je een leven lang trainen en herhalen met je hond! Het kan op een dag het leven van je hond redden.

Even samengevat

Nog even de 8 essentiële onderdelen van Ian’s trainingsmethode ,waar je constant aan moet blijven werken, op een rijtje.
Ik weet het, veel rijtjes deze keer. Maar dat maakt het wel wat overzichtelijker.

  1. Definieer de woorden die je gebruikt voor je hond
    (wat betekent zit?)
  2. Train altijd met een onaangelijnde hond
    Een hond die alles kan los van de lijn is natuurlijk appeltje – eitje aan de lijn als het gaat om opvolgen van commando’s
  3. Jij bent het meest geweldige schepsel voor je hond!
    Zorg ervoor dat je hond heel graag bij je is.
    Tips: doe volgraces, 200 keer stilstaan op een wandeling van 5 km. wacht tot je hond naar je gezicht kijkt, verstopspelletjes, ren weg van je hond en roep em, doe af en toe heel raar/ Jolly routine (je hond gaat automatisch naar je kijken YES)
  4. Oefen lichaamspositieveranderingen met je hond
    zit-sta-af-sta-zit-af
  5. Oefen altijd meerder positieveranderingen achter elkaar met je hond
    Varieer eerst in aantal, en daarna in duur per positie
  6. Oefen met het geven van commando’s op afstand
  7. Oefen dat je hond na het commando  onder alle omstandigheden blijft doen wat ie moet doen tot jij zegt dat het niet meer hoeft (zit=zit)
    Daarbij wordt het woord BLIJF dus niet gebruikt!. En onder alle omstandigheden.
    De drie D’s:
    Duration (de duur)
    Distance (ook op afstand)
    Distraction (met afleiding)
    En daarbij geef je tijdens het oefenen van het in positie blijven altijd verbale feedback, zodat je hond weet of het goed is wat hij doet óf niet!
  8. Wandelen aan een slappe lijn
    Je werkt eerst aan het los naast je lopen zonder lijn, en dan het strak volgen naast je zonder lijn en dan is het netjes naast je lopen aan de lijn geen enkel probleem meer. Backwards learning dus.

Tenslotte

debby en IanIk had al gezegd dat je er even voor moest gaan zitten. Het is een behoorlijk lang verhaal geworden. En naar mijn gevoel nog erg incompleet.
Gelukkig heeft Ian een geweldige website waar deze informatie in een uitgebreide versie is terug te vinden.
Op www.dogstardaily.com staan artikelen, filmpjes, downloads, podcasts van alle onderdelen die hier zijn besproken en nog veel meer. Je kunt je gratis registreren en je hebt overal toegang toe.
Een aantal zaken mag je zonder probleem verspreiden onder je cursisten.
Op deze pagina van Dogadvice vind je ook een aantal downloadbare artikelen én e-books van Ian Dunbar.

Seminarfilmpjes

Er is ook wat gefilmd door Doggo.nl. Fragmenten:
Ian praat over sociale hiërarchie binnen een groep honden
Ian praat over het ‘rijgedrag’ van honden
Ian bedankt het publiek aan het einde van dag 3

Ik hoop dat jullie op deze manier ook wat mee hebben gekregen van dit geweldige seminar van Doggo.nl.
Debby van Dongen en Judith Lissenberg, Bedankt voor deze 3 geweldige dagen!

En dan gaan we nu maar wachten op de Workshop  van Ian in Nederland 😉

renate van der Hagen ondertekening 99065e

[begin]
Over de schrijver


Ik ben een ondernemend hondenmens, met een speciale passie voor hondengedrag en neuswerk. Dat heeft geleid tot Dogadvice Praktijkspeuren en Kynologisch advies. Ik beleef erg veel plezier aan het geven van speur- en andere neuswerklessen. Competitie in hondenactiviteiten vind ik niet belangrijk, activiteiten/hulp passend bij de 'aard van het beestje' des te meer. Mijn missie is om honden en hun mensen samen te brengen, zodat ze als een goed op elkaar ingespeeld team door het leven kunnen. De weg naar het doel toe is belangrijker dan het doel zelf. Snappen jullie het nog? That's me.

8 Responses to Ian Dunbar – Dag 3 seminar okt 2013
  1. Renate, je bent geweldig! Heel erg bedankt voor deze kleine impressie, maar zeker mooie samenvatting van jullie seminar! Groetjes, Anja.

  2. Renate echt ontzettend bedankt voor het delen van deze dagen. Ik had er heel graag bij geweest, maar kon helaas niet. Mijn dank is groot :-). ,

  3. Renate bedankt voor je heldere, complete en enthousiasmerende verslagen. Het is alsof ik er toch een beetje bij heb kunnen zijn. Super!

  4. Super van je om ons mee te laten genieten. Grote dank daarvoor.
    Gr Karin

  5. Beste Renate,

    Wat heerlijk dat je dit doet, ik vind je een mega kanjer !!

    Met diervriendelijke groet,

    Yolanda Bes

  6. geweldig, de uitgewerkte tekst!!
    super bedankt

  7. Heel veel dank voor het uitgebreide verslag van de seminar van Ian Dunbar, echt geweldig, wat heb jij een schrijverstalent zeg, en wat lief dat je dit ook met ons wil delen, echt geweldig
    Nu ben ik er toch een beetje bij geweest waarvoor heel veel dank.
    Lieve groet en tot ziens op je workshop speuren met je hond
    Ricky


[begin]

Reageer!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.